Agata Bzdyń ENG Agata Bzdyń FR Agata Bzdyń PL

BLOG

12.03.2018

Tajemnicza łacina część 1, czyli co to jest ratione personae


Zgodnie z Artykułem 35 § 3 (a) EKPCz - Trybunał uznaje za niedopuszczalną każdą skargę indywidualną wniesioną w trybie artykułu 34, jeśli uważa, że: (a) skarga nie daje się pogodzić z postanowieniami niniejszej Konwencji lub jej protokołów…”. Postanowienie to należy czytać łącznie z Artykułem 32 - „Trybunał jest właściwy do rozpoznania wszystkich spraw dotyczących interpretacji i stosowania Konwencji i jej protokołów, które zostaną mu przedłożone na podstawie artykułów 33, 34, 46 i 47. Spór dotyczący właściwości Trybunału rozstrzyga sam Trybunał.” 

Powyższe przepisy mówią o tzw. zgodności skargi z wymogiem ratione personae, co oznacza, że dane, zarzucane przez skarżącego naruszenie konwencji musi dotyczyć działania lub zaniechania, którego dopuściło się Państwo-Strona konwnecji, lub któremu takie działanie lub zaniechanie można przypisać. Oznacza to, że Trybunał może przyjmować skargi jedynie na te Państwa, które konwnecję podpisały i ratyfikowały, a tym samym zobowiązały się do stosowania jej w swoim porządku prawnym oraz na terenach objętych ich kontrolą. To samo dotyczy również protokołów dodatkowych, tzw. merytorycznych, które zawierają kolejne przyjmowane przez Państwa prawa człowieka, rozszerzające katalog praw zawartych w konwencji. Jeśli dane Państwo nie podpisało i nie ratyfikowało danego protokołu, to skarżący nie może podnosić naruszenia przez nie praw w nim zawartych. 
Kwestia spełnienia wymogu ratione personae skargi brana przez Trybunał pod uwagę z urzędu. 
Obecnie w związku z prowadzeniem nowego wzoru formularza, od 2014 roku, problem ten ma mniejsze znaczenie dla skarżącego, gdyż wszystkie Państwa, które ratyfikowały konwencję wymienione są w części B 17 formularza. Wypełniając go należy więc zaznaczyć, wobec którego Państwa lub Państw swoją skargę kierujemy. Praktycznie problem ten pozostał w odniesieniu do praw zawartych w protokołach dodatkowych do konwencji, ponieważ przed złożeniem skargi i zaznaczeniem Państwa lub Państw, przeciwko którym ją składamy, musimy najpierw sprawdzić, czy ratyfikowały one dany protokół dodatkowy. Najprościej możemy to sprawdzić na stronach Rady Europy i jej Departamentu Traktatowego, czyli tutaj
Skargi zostaną również uznane za niezgodne ratione personae z Konwencją z następujących powodów:
- jeśli skarżący nie posiada odpowiedniej zdolności w rozumieniu art. 34 Konwencji (Sekcja Gminna Antilly v. Francji (dec.); Döşemealtı Belediyesi v. Turcji (dec.); i Moretti i Benedetti v. Włochom);
- jeśli skarżący nie jest w stanie wykazać, że padł ofiarą domniemanego naruszenia;
- jeśli skarga została wniesiona przeciwko osobie prywatnej (X. v. Wielkiej Brytanii, decyzja Komisji z dnia 10 grudnia 1976 r.; Durini v. Włochom, decyzja Komisji);
- jeśli skarga została wniesiona przeciwko państwu, które nie ratyfikowało Konwencji (E.S p. Niemcom) (decyzja Komisji) lub bezpośrednio przeciwko organizacji międzynarodowej, która nie przystąpiła do Konwencji (Stephens v. Cyprowi, Turcji i ONZ (dec.));
- jeśli skarga dotyczy Protokołu Konwencji, który nie został przez pozwane państwo ratyfikowany (Horsham v. Wielkiej Brytanii (decyzja komisji); De Saedeleer v. Belgii, § 68).
Stwierdzenie braku jurysdykcji ratione loci (właściwości miejscowej, o której będę pisała w kolejnych częściach bloga) nie zwalnia Trybunału z obowiązku zbadania, czy skarżący podlegają jurysdykcji jednego lub większej liczby Państw-Stron w rozumieniu art. 1 Konwencji (Drozd i Janousek v. Francji i Hiszpanii, app. no. 12747/87, § 90).
Zgodność ratione personae z Konwencją wymaga, jak już wspomniałam, dodatkowo możliwości przypisania naruszenia Państwu-Stronie (Gentilhomme, Schaff-Benhadji i Zerouki v. Francji, § 20). Państwa mogą zostać pociągnięte do odpowiedzialności za działania podejmowane przez ich władze, czy to w obrębie ich granic państwowych czy też poza nimi, jeśli wywołują one skutki poza ich własnym terytorium (Drozd i Janousek v. Francji i Hiszpanii, § 91; Soering v. Wielkiej Brytanii, §§ 86 i 91; Loizidou v. Turcji, preliminary objections § 62). Takie sytuacje stanowią jednak wyjątek (Banković i Inni v. Belgii i innym (dec.) [GC], § 71; Ilaşcu i Inni v. Mołdawii i Rosji [GC], § 314), a mianowicie kiedy Państwo-Strona sprawuje faktyczną kontrolę nad obszarem lub co najmniej wywiera decydujący wpływ na tym obszarze (Catan i Inni v. Mołdawii i Rosji [GC], §§ 106-07; Al-Skeini v. Wielkiej Brytanii [GC], §§ 138-40; Medvedyev i Inni v. Francji [GC], §§ 63-64);
Możliwe jest równiez orzekanie przez Trybunał odnośnie czynów popełnionych przez Międzynarodowe Siły ONZ oraz przypisanie odpowiedzialności za te czyny Państwu w sytuacji, gdy ta międzynarodowa organizacja nie sprawuje faktycznej kontroli ani nie ma ostatecznej władzy nad tym terytorium: Al-Jedda v. Wielkiej Brytanii [GC], §§ 84-85. Działania podejmowane w ramach strefy buforowej ONZ: Isaak i Inni v. Turcji (dec.).
Odpowiedzialność państwa za naruszenia Konwencji może zaistnieć w wyniku przyzwolenia ze strony jego organów lub ich współudziału w działaniach osób prywatnych naruszających określone w Konwencji prawa innych osób podlegających jego jurysdykcji (Ilaşcu i Inni v. Mołdawii i Rosji [GC], § 318) lub nawet wtedy gdy czynności te wykonywane są przez obcych funkcjonariuszy na jego terytorium (El-Masri v. byłej Jugosłowiańskiej Republice Macedonii [GC], § 206; Al Nashiri v. Polsce (skarga nr 28761/11), Husayn (Abu Zubaydah) v. Polsce (skarga nr 7511/13)).
W ramach rozważań na temat ratione personae należy również omówić stanowisko ETPCz do spraw, w których dane Państwo-Strona Konwencji implementuje prawo innej instytucji międzynarodowej:
- decyzja o niezarejestrowaniu skarżącej jako wyborcy na podstawie traktatu zawartego w ramach Unii Europejskiej (Matthews v. Wielkiej Brytanii [GC]) naruszyła zdaniem Trybunału jej prawo do udziału w wolnych wyborach wynikające z art. 3 Protokołu nr 1 do Konwencji;
- wyegzekwowanie wobec skarżącego prawa francuskiego wdrażającego dyrektywę Unii Europejskiej (Cantoni v. Francji [GC]) - brak naruszenia art. 7 Konwencji wobec skazania skarżącego za nielegalne wprowadzanie do obrotu produktów farmaceutycznych;
- odmowa dostępu do sądów niemieckich (Beer i Regan v. Niemcom [GC], oraz Waite i Kennedy v. Niemcom [GC]) - skarżącym, którzy byli pracownikami organizacji międzynarodowej, korzystającej z immunitetu sądowego na terenie Niemiec nie naruszyło art. 6 Konwencji;
- konfiskata na terytorium pozwanego państwa dokonana przez jego władze na mocy nakazu ministra zgodnie z jego zobowiązaniami prawnymi wynikającymi z prawa europejskiego (Bosphorus Airways v. Irlandii - rozporządzenie unijne, które zostało wydane w ślad za rezolucją Rady Bezpieczeństwa ONZ, §§ 153-154) - nie naruszyło art. 1 Protokołu 1 do Konwencji;
- skarga złożona przez sąd krajowy do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej i odmowa dopuszczenia przez Rzecznika Generalnego możliwości złożenia opinii przez NGOs w postępowaniu przed ETS w Luksemburgu (Cooperatieve Producentenorganisatie van de Nederlandse Kokkelvisserij U.A. v. Holandii (dec.)) - skarga uznana za niedopuszczalną. 

Wasze komentarze


Brak komentarzy

Dodaj komentarz

POWRÓT

Kontakt

KANCELARIA RADCY PRAWNEGO AGATA BZDYŃ

ul. GRZYBOWSKA 87, 00-844 WARSZAWA
(CONCEPT TOWER, VIMAR OFFICE)

Tel. Komórkowy: +48 733 310 782
Tel. Stacjonarny:
0-22 379 63 28

abzdyn@agatabzdyn-legal.pl

Nasza strona internetowa używa plików cookies (tzw. ciasteczka) w celach statystycznych, reklamowych oraz funkcjonalnych. Dzięki nim możemy indywidualnie dostosować stronę do twoich potrzeb.
Każdy może zaakceptować pliki cookies albo ma możliwość wyłączenia ich w przeglądarce, dzięki czemu nie będą zbierane żadne informacje.    

spacja bydgoszcz    spacja bydgoszcz